Çfarë është Patella (Kapaku i Gjurit)? Anatomia e Kapakut të Gjurit
Patella është një kockë trekëndëshe që ndodhet në pjesën e përparme të gjurit, mes femurit (kocka e kofshës) dhe tibias (kocka e kërcirit). Ajo ndihmon në stabilitetin e artikulacionit të gjurit dhe vepron si një levë për të rritur fuqinë e muskujve gjatë shtrirjes së këmbës.
Për të funksionuar siç duhet, patella duhet të jetë e vendosur në mënyrë të saktë dhe të jetë e mbështetur nga inde të forta lidhëse dhe muskuj. Sidomos ligamenti medial patellofemoral (MPFL) parandalon që patella të zhvendoset anash dhe ul rrezikun e dëmtimit.
Shkaqet e Zhvendosjes së Patellës (Kapakut të Gjurit)
Zhvendosja e patellës ndodh kur kjo kockë del nga vendi i saj dhe zhvendoset jashtë artikulacionit të gjurit. Shkaqet përfshijnë:
-
Dobësia në strukturat muskulore ose lidhëse
-
Anomali anatomike
-
Predispozita gjenetike
-
Lëvizje të papritura ose trauma direkte
-
Aktivitet fizik intensiv ose i papërshtatshëm
-
Dallime në strukturën trupore (si këmbë të përkulura)
Simptomat e Zhvendosjes së Patellës
-
Dhimbje e mprehtë në gju
-
Enjtje
-
Deformim i gjurit
-
Vështirësi në ecje dhe lëvizje
-
Ndjenjë boshllëku në gju
-
Kufizim në përkulje ose drejtim të këmbës
Procesi i Rikuperimit Pas Trajtimit
Koha e rikuperimit varet nga lloji i trajtimit dhe gjendja e përgjithshme e pacientit. Rekomandohet:
-
Fizioterapi e rregullt
-
Pushim dhe shmangie e përdorimit të tepërt të gjurit
-
Mbajtja e peshës ideale për të ulur presionin në gju
-
Ushqim i balancuar dhe hidratim
-
Rikthim gradual në aktivitetet e përditshme
Për sportistët, është thelbësore një vlerësim para rifillimit të aktivitetit fizik. Respektimi i udhëzimeve të mjekut dhe fizioterapistit rrit mundësinë për një shërim të plotë.
Trajtimi i Zhvendosjes së Patellës
-
Zgjedhja e trajtimit varet nga ashpërsia e rastit. Opsionet përfshijnë:
-
Vendosja e patellës në pozicionin e duhur nga mjeku (nganjëherë nën anestezi)
-
Përdorimi i akullit për të ulur enjtjen
-
Mjekime për dhimbje dhe inflamacion
-
Përdorimi i fashës ose mbajtëses së gjurit
-
Fizioterapi për të forcuar muskujt dhe për të rikthyer lëvizshmërinë
Në rast të përsëritjes së zhvendosjes, mund të jetë e nevojshme ndërhyrja kirurgjikale si:
-
Rekonstruksioni i MPFL
-
Riparimi artroskopik i ligamenteve
-
Kirurgji e hapur në raste të ndërlikuara
-
