11 informacione që duhet të dini për ushqyerjen me gji
Ushqyerja me gji është metoda më natyrale për ushqimin e foshnjës dhe për krijimin e lidhjes emocionale mes nënës dhe foshnjës. Qumështi i gjirit plotëson të gjitha nevojat e foshnjës gjatë 6 muajve të parë; forcon imunitetin, tretet lehtë dhe mbron kundër infeksioneve. Hormonet prolaktinë dhe oksitocinë sigurojnë prodhimin dhe rrjedhën e qumështit.
Foshnja duhet të kapë mirë gjinjtë dhe të ushqehet shpesh. Pozicionet e duhura të ushqyerjes ndihmojnë në rehatinë e nënës dhe efektivitetin e ushqyerjes. Qumështi i gjirit duhet të ruhet në kushte të përshtatshme dhe të ngrohet siç duhet. Ushqyerja me gji duhet të fillojë menjëherë pas lindjes dhe rekomandohet të vazhdojë deri në moshën dy vjeçare.
Pse Është i Rëndësishëm Qumështi i Nënës?
Qumështi i nënës përmban të gjitha lëndët ushqyese që foshnja ka nevojë gjatë 6 muajve të parë.
Përfitimet kryesore janë:
-
Forcon sistemin imunitar të foshnjës
-
Mbron kundër alergjive, diarresë dhe infeksioneve të rrugëve të frymëmarrjes
-
Është i lehtë për t’u tretur dhe rreziku i gazrave është më i ulët
-
Kolostrumi, qumështi i parë pas lindjes, është i pasur me antitrupa
-
Ndihmon në zhvillimin fizik dhe mendor të foshnjës
-
Për nënën, ndihmon kontraktimin e mitrës, zvogëlon gjakderdhjen dhe përshpejton rikuperimin pas lindjes
Çfarë Ndodh në Trupin Tuaj Gjatë Ushqyerjes me Gji?
-
Gjatë procesit të ushqyerjes me gji aktivizohen disa procese biologjike:
-
Hormoni prolaktinë nxit prodhimin e qumështit
-
Hormoni oksitocinë ndihmon në rrjedhjen e qumështit përmes kanaleve
-
Këto hormone gjithashtu ndihmojnë që nëna të ndihet e relaksuar dhe e qetë gjatë ushqyerjes
-
Ushqyerja e rregullt është thelbësore për vazhdimësinë e prodhimit të qumështit
-
Ushqyerja gjatë natës rrit sekrecionin hormonal dhe përkrah prodhimin e qumështit
-
1. Si Prodhon Trupi Qumështin?
Hormoni i quajtur prolaktinë, që prodhohet në tru, është përgjegjës për prodhimin e qumështit. Pas lindjes, hormonët e shtatzënisë bien dhe prolaktina rritet. Gjaku transporton lëndët ushqyese drejt qelizave që prodhojnë qumësht në gji. Në këtë periudhë, gjinjtë fryhen dhe nxehen. Me fillimin e rrjedhjes së qumështit dhe kapjen e saktë nga foshnja, tensioni në gji zvogëlohet dhe nëna ndihet më mirë. Disa nëna dhe foshnje mund të kenë nevojë për ndihmë ditët e para.
2. Si Rrjedh Qumështi nga Gjiri?
-
Qumështi nuk rrjedh vetvetiu; për të ndodhur kjo, foshnja duhet të thithë gjirin në mënyrë efektive. Kapja e mirë e gjirit është vendimtare. Gjatë thithjes, nervat në thithkë stimulojnë prodhimin e hormonit oksitocinë, i cili ndihmon lëvizjen e qumështit nga alveolat drejt kanaleve të gjirit. Qumështi rrjedh përmes 10-15 hapjeve në thithkë. Të dy gjinjtë punojnë njëkohësisht. Fillimisht, foshnja merr qumështin e grumbulluar pas thithkës dhe për rrjedhje të vazhdueshme kërkohet stimulimi i oksitocinës. Kapja e saktë dhe ushqyerja e shpeshtë janë çelësi.
3. Si Duhet të Thithë Foshnja?
Nëse foshnja nuk kap siç duhet gjirin, nuk do të thithë mjaftueshëm dhe mund të shkaktojë dëmtime në thithkë. Foshnja duhet të kapë edhe areolën përreth thithkës, jo vetëm thithkën. Goja duhet të jetë hapur maksimalisht dhe mjekra të preki gjirin. Shenjat e një thithjeje të mirë janë lëvizjet e mjekrës dhe ndonjëherë të veshëve
4. Si Mund të Kapë Foshnja më Mirë Gjirin?
Përdorni teknikën e prekjes së buzëve me thithkë që foshnja të hapë gojën. Nëse ndjeni dhimbje të vazhdueshme në thithkë gjatë ushqyerjes, foshnja nuk e ka kapur siç duhet gjirin. Goja duhet të jetë e hapur gjerësisht që të shmanget lëndimi i thithkës. Nëse pas ushqyerjes foshnja duket ende e uritur, duhet të rishikoni pozicionin dhe kapjen.
5. Si Duhet Pozicionuar Foshnja në Gji?
Ditët e para mund të jetë më e rehatshme të ushqeni foshnjën në pozicion të shtrirë. Nëna vendoset anash dhe e drejton foshnjën drejt gjirit. Mund të përdoren jastëkë për mbështetje. Nëse nëna është ulur, duhet të jetë drejt, me këmbët të mbështetura. Jastëkët ndihmojnë në mbajtjen e foshnjës në pozicion të rehatshëm.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
6. Kur Duhet të Filloni Ushqyerjen me Gji?
Duhet të filloni sa më shpejt pas lindjes. Kolostrumi, qumështi i parë, është jashtëzakonisht i rëndësishëm. Edhe nëse qumështi nuk del menjëherë, nuk duhet t’i jepet biberon apo formulë; duhet vazhduar përpjekjet për të ushqyer me gji. Edhe foshnjat me verdhëz duhet të ushqehen me gji. Nuk rekomandohet dhënia e biberonit apo biberonit pacifier.
7. Si Duhet të Ruani Qumështin e Gjirit?
Pas pompimit, qumështi duhet të ruhet si më poshtë:
-
Në temperaturë ambienti (16–29°C): deri në 4 orë
-
Në frigorifer (rreth +4°C): deri në 4 ditë
-
Në ngrirës të thellë (-18°C ose më pak): deri në 6 muaj
Kujdes gjatë përdorimit:
-
Pasi të jetë shkrirë, duhet konsumuar brenda 24 orëve
-
Nuk duhet të ngrihet përsëri pas shkrirjes
-
Nuk duhet të ngrohet në mikrovalë ose në zjarr të drejtpërdrejtë, por në ujë të ngrohtë
-
Duhet lënë të shkrihet në temperaturë ambienti
8. Si Nxirret Gazra e Foshnjës pas Ushqyerjes?
Mbajeni foshnjën drejt për 10-15 minuta pas ushqyerjes që të ndihmohet në nxjerrjen e gazrave. Nëse fle e qetë, nuk ka nevojë. Nëse është e shqetësuar, vendoseni drejt dhe përkëdhelni shpinën lehtë.
9. A Është e Nevojshme Ushqyerja gjatë Natës?
Hormoni prolaktinë sekretohet më shumë gjatë natës. Ushqyerja gjatë natës ndihmon prodhimin e qumështit dhe ndihmon nënën të pushojë më mirë. Gjithashtu, ndihmon në shtyrjen e ovulimit dhe mund të funksionojë si një metodë natyrale e parandalimit të shtatzënisë. Foshnjat vazhdojnë të kërkojnë ushqyerje edhe natën për disa muaj.
10. A Duhet të Jepni Të Dy Gjinjtë gjatë Ushqyerjes?
Qumështi në fillim ka më pak yndyrë (qumështi i parë), ndërsa më vonë bëhet më i pasur me yndyrë (qumështi i fundit). Foshnja ka nevojë për të dy llojet. Nëse ushqehet vetëm me një gji, ushqyerja tjetër duhet të fillojë me tjetrin. Mbetjet e qumështit pas ushqyerjes duhet të nxirren. Disa foshnja ngopen shpejt, të tjerët duan më shumë kohë.
11. Sa Shpesh Duhet ta Ushqeni Foshnjën?
Nuk ka një orar të fiksuar – çdo foshnjë ka ritmin e vet. Sidomos javët e para, duhet të ushqehet sa herë që kërkon, edhe nëse është shpesh. Kjo stimulon prodhimin e qumështit dhe ndihmon zhvillimin e shëndetshëm.
Rekomandime për ushqyerjen:
-
Mos vendosni kufi kohor për ushqyerjen
-
Ushqeni shpesh për të rritur prodhimin e qumështit
-
Ushqeni sa herë që foshnja qan ose shfaq shenja urie
-
Foshnjat e porsalindura mund të kërkojnë ushqyerje 8–10 herë në ditë
-
Ushqyerja e shpeshtë parandalon fryrjen dhe dhembjen e gjinjve
Sa Duhet të Zgjasë Procesi i Ushqyerjes me Gji?
Kohëzgjatja varet nga nevojat e nënës dhe foshnjës. OBSH rekomandon ushqyerjen vetëm me gji për 6 muaj dhe vazhdimin deri në 2 vjeç. Disa foshnja ushqehen më shpesh por më shkurt, të tjerët më rrallë por më gjatë. Rëndësi ka që çdo ushqyerje të përfundojë natyrshëm, kur foshnja e lëshon vetë gjirin.
