Këshillat Shëndetsore Archives - Medical Park KOSOVA

Çfarë është mamografia ? Si kryhet?

Medical Park — Tue, 30 Sep 2025 09:30:12 +0000

Çfarë është Mamografia?

Mamografia është një mjet i rëndësishëm imazherik që përdoret për diagnostikimin e kancerit të gjirit, i cili është lloji më i shpeshtë i kancerit tek gratë. Është një ekzaminim që çdo grua mbi moshën 40 vjeçare duhet ta kryejë një herë në vit.

Për diagnostikimin e hershëm të kancerit të gjirit, mamografia kryhet duke vendosur gjirin ndërmjet dy pllakave dhe duke marrë imazhe.

Si ndihmon Mamografia?

Falë imazheve të fituara, ndryshimet shumë të vogla që nuk mund të dallohen gjatë ekzaminimit fizik me dorë, mund të zbulohen përmes mamografisë. Kjo mundëson diagnostikimin e hershëm të kancerit të gjirit dhe rrjedhimisht fillimin e trajtimit në një fazë të hershme.

Mamografia është një metodë e pashoq për depistim dhe diagnostikim, në fakt është një lloj radiografie e gjirit.

Studimet tregojnë se në nivel botëror, 1 në 8 gra përballen me rrezikun e kancerit të gjirit. Megjithatë, rreth 90% e pacienteve që diagnostikohen herët, shërohen plotësisht.

Në këtë pikë, mamografia është metoda më e mirë diagnostikuese që rrit shanset e suksesit të trajtimit dhe parandalon përhapjen e kancerit në indet e tjera të trupit.

Si Kryhet Mamografia?

Mamografia është në thelb një rreze-X e gjirit. Gjatë ekzaminimit:
- Gjiri vendoset midis dy pllakave të aparatit mamografik,
- Shtypet lehtë për ta mbajtur në vend,
- Jepet një dozë e ulët rrezesh X,
- Imazhi i gjirit transferohet në kompjuter,
- Mjeku radiolog e analizon dhe përcakton nëse ka anomali.
Në Spitalin Medical Park Kosova, mamografia kryhet me teknologjinë më të avancuar – Mamografia me Tomosintezë.
Kjo metodë siguron imazhe më të detajuara dhe ndihmon në zbulimin edhe të ndryshimeve shumë të vogla në indin e gjirit, duke e bërë diagnostikimin më të saktë dhe më të hershëm.

Kush duhet ta bëjë Mamografinë?

Rekomandohet që çdo grua, edhe nëse nuk ka histori familjare të kancerit të gjirit, të kryejë një mamografi në vit duke filluar nga mosha 40 vjeç.

Mamografia parandaluese kryhet edhe nëse nuk ka asnjë simptomë, me qëllim uljen e riskut. Në 20 vitet e fundit, falë mamografisë, vdekshmëria nga kanceri i gjirit ka rënë ndjeshëm.

Pse kryhet Mamografia?

Mamografia është një metodë radiologjike e rekomanduar për të gjitha gratë mbi 40 vjeç, një herë në vit, për të parandaluar rrezikun e kancerit të gjirit.

Duke qenë se 1 në 8 gra diagnostikohet me kancer gjiri dhe ky është kanceri më i shpeshtë tek gratë, mamografia është një ekzaminim që nuk duhet anashkaluar në kontrollet e rregullta shëndetësore.

Përveç parandalimit, mamografia ndihmon edhe në përcaktimin e madhësisë dhe tipit të një mase ekzistuese në gji.

The post Çfarë është mamografia ? Si kryhet? appeared first on Medical Park KOSOVA.

11 Informacione që Duhet të Dini për Ushqyerjen me Gji

Medical Park — Fri, 01 Aug 2025 07:34:23 +0000

11 informacione që duhet të dini për ushqyerjen me gji

Ushqyerja me gji është metoda më natyrale për ushqimin e foshnjës dhe për krijimin e lidhjes emocionale mes nënës dhe foshnjës. Qumështi i gjirit plotëson të gjitha nevojat e foshnjës gjatë 6 muajve të parë; forcon imunitetin, tretet lehtë dhe mbron kundër infeksioneve. Hormonet prolaktinë dhe oksitocinë sigurojnë prodhimin dhe rrjedhën e qumështit.

Foshnja duhet të kapë mirë gjinjtë dhe të ushqehet shpesh. Pozicionet e duhura të ushqyerjes ndihmojnë në rehatinë e nënës dhe efektivitetin e ushqyerjes. Qumështi i gjirit duhet të ruhet në kushte të përshtatshme dhe të ngrohet siç duhet. Ushqyerja me gji duhet të fillojë menjëherë pas lindjes dhe rekomandohet të vazhdojë deri në moshën dy vjeçare.

Pse Është i Rëndësishëm Qumështi i Nënës?

Qumështi i nënës përmban të gjitha lëndët ushqyese që foshnja ka nevojë gjatë 6 muajve të parë.

Përfitimet kryesore janë:

Forcon sistemin imunitar të foshnjës
Mbron kundër alergjive, diarresë dhe infeksioneve të rrugëve të frymëmarrjes
Është i lehtë për t’u tretur dhe rreziku i gazrave është më i ulët
Kolostrumi, qumështi i parë pas lindjes, është i pasur me antitrupa
Ndihmon në zhvillimin fizik dhe mendor të foshnjës
Për nënën, ndihmon kontraktimin e mitrës, zvogëlon gjakderdhjen dhe përshpejton rikuperimin pas lindjes

Çfarë Ndodh në Trupin Tuaj Gjatë Ushqyerjes me Gji?

Gjatë procesit të ushqyerjes me gji aktivizohen disa procese biologjike:
- Hormoni prolaktinë nxit prodhimin e qumështit
- Hormoni oksitocinë ndihmon në rrjedhjen e qumështit përmes kanaleve
- Këto hormone gjithashtu ndihmojnë që nëna të ndihet e relaksuar dhe e qetë gjatë ushqyerjes
- Ushqyerja e rregullt është thelbësore për vazhdimësinë e prodhimit të qumështit
- Ushqyerja gjatë natës rrit sekrecionin hormonal dhe përkrah prodhimin e qumështit

1. Si Prodhon Trupi Qumështin?

Hormoni i quajtur prolaktinë, që prodhohet në tru, është përgjegjës për prodhimin e qumështit. Pas lindjes, hormonët e shtatzënisë bien dhe prolaktina rritet. Gjaku transporton lëndët ushqyese drejt qelizave që prodhojnë qumësht në gji. Në këtë periudhë, gjinjtë fryhen dhe nxehen. Me fillimin e rrjedhjes së qumështit dhe kapjen e saktë nga foshnja, tensioni në gji zvogëlohet dhe nëna ndihet më mirë. Disa nëna dhe foshnje mund të kenë nevojë për ndihmë ditët e para.

2. Si Rrjedh Qumështi nga Gjiri?

Qumështi nuk rrjedh vetvetiu; për të ndodhur kjo, foshnja duhet të thithë gjirin në mënyrë efektive. Kapja e mirë e gjirit është vendimtare. Gjatë thithjes, nervat në thithkë stimulojnë prodhimin e hormonit oksitocinë, i cili ndihmon lëvizjen e qumështit nga alveolat drejt kanaleve të gjirit. Qumështi rrjedh përmes 10-15 hapjeve në thithkë. Të dy gjinjtë punojnë njëkohësisht. Fillimisht, foshnja merr qumështin e grumbulluar pas thithkës dhe për rrjedhje të vazhdueshme kërkohet stimulimi i oksitocinës. Kapja e saktë dhe ushqyerja e shpeshtë janë çelësi.

3. Si Duhet të Thithë Foshnja?

Nëse foshnja nuk kap siç duhet gjirin, nuk do të thithë mjaftueshëm dhe mund të shkaktojë dëmtime në thithkë. Foshnja duhet të kapë edhe areolën përreth thithkës, jo vetëm thithkën. Goja duhet të jetë hapur maksimalisht dhe mjekra të preki gjirin. Shenjat e një thithjeje të mirë janë lëvizjet e mjekrës dhe ndonjëherë të veshëve

4. Si Mund të Kapë Foshnja më Mirë Gjirin?

Përdorni teknikën e prekjes së buzëve me thithkë që foshnja të hapë gojën. Nëse ndjeni dhimbje të vazhdueshme në thithkë gjatë ushqyerjes, foshnja nuk e ka kapur siç duhet gjirin. Goja duhet të jetë e hapur gjerësisht që të shmanget lëndimi i thithkës. Nëse pas ushqyerjes foshnja duket ende e uritur, duhet të rishikoni pozicionin dhe kapjen.

5. Si Duhet Pozicionuar Foshnja në Gji?

Ditët e para mund të jetë më e rehatshme të ushqeni foshnjën në pozicion të shtrirë. Nëna vendoset anash dhe e drejton foshnjën drejt gjirit. Mund të përdoren jastëkë për mbështetje. Nëse nëna është ulur, duhet të jetë drejt, me këmbët të mbështetura. Jastëkët ndihmojnë në mbajtjen e foshnjës në pozicion të rehatshëm.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

6. Kur Duhet të Filloni Ushqyerjen me Gji?

Duhet të filloni sa më shpejt pas lindjes. Kolostrumi, qumështi i parë, është jashtëzakonisht i rëndësishëm. Edhe nëse qumështi nuk del menjëherë, nuk duhet t’i jepet biberon apo formulë; duhet vazhduar përpjekjet për të ushqyer me gji. Edhe foshnjat me verdhëz duhet të ushqehen me gji. Nuk rekomandohet dhënia e biberonit apo biberonit pacifier.

7. Si Duhet të Ruani Qumështin e Gjirit?

Pas pompimit, qumështi duhet të ruhet si më poshtë:

Në temperaturë ambienti (16–29°C): deri në 4 orë
Në frigorifer (rreth +4°C): deri në 4 ditë
Në ngrirës të thellë (-18°C ose më pak): deri në 6 muaj

Kujdes gjatë përdorimit:

Pasi të jetë shkrirë, duhet konsumuar brenda 24 orëve
Nuk duhet të ngrihet përsëri pas shkrirjes
Nuk duhet të ngrohet në mikrovalë ose në zjarr të drejtpërdrejtë, por në ujë të ngrohtë
Duhet lënë të shkrihet në temperaturë ambienti

8. Si Nxirret Gazra e Foshnjës pas Ushqyerjes?

Mbajeni foshnjën drejt për 10-15 minuta pas ushqyerjes që të ndihmohet në nxjerrjen e gazrave. Nëse fle e qetë, nuk ka nevojë. Nëse është e shqetësuar, vendoseni drejt dhe përkëdhelni shpinën lehtë.

9. A Është e Nevojshme Ushqyerja gjatë Natës?

Hormoni prolaktinë sekretohet më shumë gjatë natës. Ushqyerja gjatë natës ndihmon prodhimin e qumështit dhe ndihmon nënën të pushojë më mirë. Gjithashtu, ndihmon në shtyrjen e ovulimit dhe mund të funksionojë si një metodë natyrale e parandalimit të shtatzënisë. Foshnjat vazhdojnë të kërkojnë ushqyerje edhe natën për disa muaj.

10. A Duhet të Jepni Të Dy Gjinjtë gjatë Ushqyerjes?

Qumështi në fillim ka më pak yndyrë (qumështi i parë), ndërsa më vonë bëhet më i pasur me yndyrë (qumështi i fundit). Foshnja ka nevojë për të dy llojet. Nëse ushqehet vetëm me një gji, ushqyerja tjetër duhet të fillojë me tjetrin. Mbetjet e qumështit pas ushqyerjes duhet të nxirren. Disa foshnja ngopen shpejt, të tjerët duan më shumë kohë.

11. Sa Shpesh Duhet ta Ushqeni Foshnjën?

Nuk ka një orar të fiksuar – çdo foshnjë ka ritmin e vet. Sidomos javët e para, duhet të ushqehet sa herë që kërkon, edhe nëse është shpesh. Kjo stimulon prodhimin e qumështit dhe ndihmon zhvillimin e shëndetshëm.

Rekomandime për ushqyerjen:

Mos vendosni kufi kohor për ushqyerjen
Ushqeni shpesh për të rritur prodhimin e qumështit
Ushqeni sa herë që foshnja qan ose shfaq shenja urie
Foshnjat e porsalindura mund të kërkojnë ushqyerje 8–10 herë në ditë
Ushqyerja e shpeshtë parandalon fryrjen dhe dhembjen e gjinjve

Sa Duhet të Zgjasë Procesi i Ushqyerjes me Gji?

Kohëzgjatja varet nga nevojat e nënës dhe foshnjës. OBSH rekomandon ushqyerjen vetëm me gji për 6 muaj dhe vazhdimin deri në 2 vjeç. Disa foshnja ushqehen më shpesh por më shkurt, të tjerët më rrallë por më gjatë. Rëndësi ka që çdo ushqyerje të përfundojë natyrshëm, kur foshnja e lëshon vetë gjirin.

The post 11 Informacione që Duhet të Dini për Ushqyerjen me Gji appeared first on Medical Park KOSOVA.

Çfarë është Patella (Kapaku i Gjurit)? Anatomia e Kapakut të Gjurit

Medical Park — Wed, 30 Jul 2025 09:59:11 +0000

Çfarë është Patella (Kapaku i Gjurit)? Anatomia e Kapakut të Gjurit

Patella është një kockë trekëndëshe që ndodhet në pjesën e përparme të gjurit, mes femurit (kocka e kofshës) dhe tibias (kocka e kërcirit). Ajo ndihmon në stabilitetin e artikulacionit të gjurit dhe vepron si një levë për të rritur fuqinë e muskujve gjatë shtrirjes së këmbës.

Për të funksionuar siç duhet, patella duhet të jetë e vendosur në mënyrë të saktë dhe të jetë e mbështetur nga inde të forta lidhëse dhe muskuj. Sidomos ligamenti medial patellofemoral (MPFL) parandalon që patella të zhvendoset anash dhe ul rrezikun e dëmtimit.

Shkaqet e Zhvendosjes së Patellës (Kapakut të Gjurit)

Zhvendosja e patellës ndodh kur kjo kockë del nga vendi i saj dhe zhvendoset jashtë artikulacionit të gjurit. Shkaqet përfshijnë:

Dobësia në strukturat muskulore ose lidhëse
Anomali anatomike
Predispozita gjenetike
Lëvizje të papritura ose trauma direkte
Aktivitet fizik intensiv ose i papërshtatshëm
Dallime në strukturën trupore (si këmbë të përkulura)

Simptomat e Zhvendosjes së Patellës

Dhimbje e mprehtë në gju
Enjtje
Deformim i gjurit
Vështirësi në ecje dhe lëvizje
Ndjenjë boshllëku në gju
Kufizim në përkulje ose drejtim të këmbës

Procesi i Rikuperimit Pas Trajtimit

Koha e rikuperimit varet nga lloji i trajtimit dhe gjendja e përgjithshme e pacientit. Rekomandohet:

Fizioterapi e rregullt
Pushim dhe shmangie e përdorimit të tepërt të gjurit
Mbajtja e peshës ideale për të ulur presionin në gju
Ushqim i balancuar dhe hidratim
Rikthim gradual në aktivitetet e përditshme

Për sportistët, është thelbësore një vlerësim para rifillimit të aktivitetit fizik. Respektimi i udhëzimeve të mjekut dhe fizioterapistit rrit mundësinë për një shërim të plotë.

Trajtimi i Zhvendosjes së Patellës

Zgjedhja e trajtimit varet nga ashpërsia e rastit. Opsionet përfshijnë:
- Vendosja e patellës në pozicionin e duhur nga mjeku (nganjëherë nën anestezi)
- Përdorimi i akullit për të ulur enjtjen
- Mjekime për dhimbje dhe inflamacion
- Përdorimi i fashës ose mbajtëses së gjurit
- Fizioterapi për të forcuar muskujt dhe për të rikthyer lëvizshmërinë
Në rast të përsëritjes së zhvendosjes, mund të jetë e nevojshme ndërhyrja kirurgjikale si:
- Rekonstruksioni i MPFL
- Riparimi artroskopik i ligamenteve
- Kirurgji e hapur në raste të ndërlikuara

The post Çfarë është Patella (Kapaku i Gjurit)? Anatomia e Kapakut të Gjurit appeared first on Medical Park KOSOVA.